EVM हटवा, SIR रद्द करा; अन्यथा २०२९ मध्ये तीव्र आंदोलनाचा इशारा; अनंत भवरे
बॅलेट पेपरवर निवडणुका घेण्याची मागणी; निवडणुकीवर बहिष्कार टाकण्याचाही मांडला पर्याय
छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) दि ३० :- देशातील चार राज्यांमध्ये नुकत्याच पार पडलेल्या विधान परिषद निवडणुकांच्या निकालांच्या पार्श्वभूमीवर इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्रांचा (EVM) वापर आणि मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणाची (SIR) प्रक्रिया रद्द करण्याची मागणी पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे. संविधान विश्लेषक अनंत केरबाजी भवरे यांनी यासंदर्भात आक्रमक भूमिका मांडत आगामी विधानसभा आणि २०२९ च्या लोकसभा निवडणुका बॅलेट पेपरवर घेण्याची मागणी केली आहे.
भवरे यांनी प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की, नुकत्याच झालेल्या चार राज्यांतील विधान परिषद निवडणुकांमध्ये बॅलेट पेपरचा वापर करण्यात आला. या निवडणुकांमध्ये नागपूरमध्ये काँग्रेसने विजय मिळवला, तर उत्तर प्रदेशातील वाराणसीसह काही मतदारसंघांमध्ये समाजवादी पक्षाने यश संपादन केले. या निकालांकडे पाहता मतदान प्रक्रियेतील पारदर्शकतेबाबत नव्याने चर्चा होण्याची गरज असल्याचे भवरे यांचे मत आहे.
त्यांच्या मते, निवडणूक प्रक्रियेवरील जनतेचा विश्वास कायम ठेवण्यासाठी बॅलेट पेपरचा पर्याय स्वीकारला पाहिजे. केवळ मतदानाचा अधिकार देणे पुरेसे नसून, तो अधिकार सुरक्षित आणि पारदर्शक पद्धतीने वापरता येईल, याची खात्रीही निवडणूक व्यवस्थेने दिली पाहिजे.
विरोधी पक्षांनी एकत्र येण्याचे आवाहन
केंद्रातील आणि विविध राज्यांतील विरोधी पक्षांनी EVM विरोधात तसेच SIR प्रक्रियेविरोधात एकत्रित भूमिका घ्यावी, असे आवाहन भवरे यांनी केले आहे. लोकशाही आणि संविधानाचे संरक्षण करण्यासाठी विरोधी पक्षांनी जनतेसोबत रस्त्यावर उतरून आंदोलन उभारावे, अशी त्यांची मागणी आहे.
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा आणि भाजपच्या नेतृत्वावरही त्यांनी आपल्या निवेदनातून टीका केली आहे. केंद्रीय तपास यंत्रणांचा वापर, विरोधी पक्षांतील फूट आणि निवडणूक यंत्रणेतील नियुक्त्या यांसारख्या मुद्द्यांचा उल्लेख करत त्यांनी सत्ताधाऱ्यांवर संविधानविरोधी धोरणे राबविल्याचे आरोप केले आहेत. मात्र, हे त्यांचे राजकीय आरोप असून त्यासंदर्भात स्वतंत्र पुष्टी देण्यात आलेली नाही.
फुटलेल्या नेत्यांना पुन्हा पक्षात घेऊ नका
विरोधी पक्षांतील ज्या नेत्यांनी सत्ताधारी पक्षात प्रवेश केला आहे, अशा आजी-माजी आमदार आणि खासदारांना पुन्हा मूळ पक्षात प्रवेश देऊ नये, अशी भूमिकाही भवरे यांनी मांडली आहे. उद्धव ठाकरे, ममता बॅनर्जी आणि शरद पवार यांच्यासह देशातील विरोधी पक्षांच्या प्रमुख नेत्यांनी याबाबत ठाम निर्णय घ्यावा, असे त्यांनी म्हटले आहे.
निवडणुकीवर बहिष्काराचा पर्यायही सुचविला
EVM हटविण्याची आणि SIR रद्द करण्याची मागणी मान्य झाली नाही, तर विरोधी पक्षांनी निवडणुकीत उमेदवार उभे करू नयेत आणि जनतेनेही मतदानापासून दूर राहावे, असा वादग्रस्त पर्याय भवरे यांनी आपल्या निवेदनातून सुचविला आहे.
तसेच, २०२९ च्या लोकसभा निवडणुकीपर्यंत EVM विरोधातील आंदोलन अधिक तीव्र करण्याचा इशाराही त्यांनी दिला आहे. EVM फोडण्याबाबत केलेल्या विधानामुळे त्यांच्या निवेदनाची विशेष चर्चा होण्याची शक्यता आहे. लोकशाही मार्गाने आंदोलन करण्याऐवजी हिंसक कृतीचा इशारा देणे योग्य नसल्याचेही या संदर्भात नमूद करणे महत्त्वाचे आहे.
संविधानाच्या रक्षणासाठी लढण्याचे आवाहन
भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील क्रांतिकारकांचे योगदान आणि भारतीय संविधानाच्या निर्मितीत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यासह संविधान सभेच्या सदस्यांनी दिलेले योगदान भवरे यांनी अधोरेखित केले आहे. संविधानाने दिलेले अधिकार आणि लोकशाही मूल्ये जपण्यासाठी नागरिकांनी जागरूक राहावे, असे आवाहन त्यांनी केले आहे.
EVM ऐवजी बॅलेट पेपरचा वापर, SIR प्रक्रियेचा फेरविचार आणि निवडणूक व्यवस्थेतील पारदर्शकता या मुद्द्यांवर देशव्यापी जनआंदोलन उभारण्याची गरज असल्याचे मत संविधान विश्लेषक अनंत केरबाजी भवरे यांनी व्यक्त केले आहे.
महाराष्ट्र वाणी | सत्यासाठी निर्भीड, जनतेसाठी समर्पित