गवळीपुरा-नवाबपुरातील ‘सगर’ने जपला हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचा वारसा; शंभर वर्षांची परंपरा आजही उत्साहात कायम!

छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद), दि. ११ (नजीमोद्दीन काजी)

छत्रपती संभाजीनगरातील गवळीपुरा-नवाबपुरा परिसरात दीपावलीच्या तिसऱ्या दिवशी साजरा होणारा पारंपरिक ‘सगर’ उत्सव यंदाही उत्साहपूर्ण वातावरणात पार पडला. शंभर वर्षांपेक्षा अधिक काळापासून सुरू असलेली ही परंपरा आजही तितक्याच आपुलकीने जपली जात असून, या उत्सवातून हिंदू-मुस्लिम ऐक्य आणि सामाजिक सलोख्याचे अनोखे दर्शन घडते.

या उत्सवात शहर आणि आसपासच्या ग्रामीण भागातील शेतकरी तसेच विविध समाजांतील नागरिक आपापले रेडे घेऊन सहभागी होतात. रेड्यांची सजावट, त्यांचे आगमन आणि सगर पाहण्याची नागरिकांमधील उत्सुकता यामुळे परिसरात उत्सवी वातावरण निर्माण होते. साधारण दोन ते तीन तास चालणाऱ्या या सोहळ्याला लहान मुलांपासून ज्येष्ठ नागरिकांपर्यंत सर्वच वयोगटांतील लोकांची उपस्थिती असते.

या सगरचे सर्वांत मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे येथे जात-धर्माचा कोणताही भेदभाव दिसून येत नाही. विविध समाजांतील नागरिक एकत्र येऊन उत्सवाचा आनंद घेतात. परस्परांच्या गाठीभेटी, दिवाळीच्या शुभेच्छा आणि आपुलकीच्या संवादातून सामाजिक नात्यांना अधिक बळ मिळते. त्यामुळे हा उत्सव केवळ पारंपरिक सोहळा न राहता सर्वधर्मीयांच्या एकोप्याचे व्यासपीठ बनला आहे.

या ऐतिहासिक परंपरेचे आकर्षण राजकीय आणि सामाजिक क्षेत्रातील मान्यवरांनाही आहे. आजी-माजी आमदारांसह विविध क्षेत्रांतील प्रतिष्ठित व्यक्ती या सगरला आवर्जून भेट देतात. दरवर्षीप्रमाणे यंदाही नागरिकांनी मोठ्या संख्येने उपस्थिती लावत या परंपरेप्रती आपली आस्था व्यक्त केली.

समाजात धर्म आणि जातीच्या नावावर मतभेद निर्माण होत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर गवळीपुरा-नवाबपुरातील हा सगर एक सकारात्मक संदेश देतो. वेगवेगळ्या धार्मिक परंपरा असूनही माणुसकी, परस्पर आदर आणि बंधुभाव यांच्या माध्यमातून समाज एकत्र राहू शकतो, याची प्रचिती या उत्सवातून येते.

शंभर वर्षांहून अधिक काळ जपली गेलेली ही परंपरा म्हणजे छत्रपती संभाजीनगरच्या सांस्कृतिक वैभवाचा अनमोल ठेवा आहे. काळ बदलला, पिढ्या बदलल्या; मात्र सगरच्या माध्यमातून जपला जाणारा सामाजिक एकोपा आजही कायम आहे.

महाराष्ट्र वाणी | सत्यासाठी निर्भीड, जनतेसाठी समर्पित